02/05/2023

Norden

Iðn- og starfsmenntun, Atvinnulíf, Menntastefna

Er starfsnám nægilega nútímalegt?

Norðurlandaráð bauð til ráðstefnu undir fyrirsögninni Leit Norðurlanda að faglærðu vinnuafli (n. Nordens jagt på faglært arbeidskraft) til að kynna skýrsluna Etirsóknarvert starfsnám á Norðurlöndum (d. Attraktive erhversuddannesler i Norden).

Attraktive erhvervsuddannelser i Norden

Forsíðan á skýrslunni ”Attraktive erhvervsuddannelser i Norden”

Norðurlandaráð bauð til ráðstefnu undir fyrirsögninni Leit Norðurlanda að fagmenntuðu vinnuafli til að kynna skýrsluna Aðlaðandi starfsnám á Norðurlöndum Á ráðstefnunni var einnig fjallað um framboð á færni fyrir atvinnulíf morgundagsins og möguleikar á viðurkenningu á fagmenntun skoðaðir sem og hæfi á Norðurlöndum og hvernig hægt er að gera starfsnám meira aðlaðandi og eftirsóknarðverðara.

Samkvæmt könnun Nordregio eru um 365 staðbundnir vinnumarkaðir á Norðurlöndum, og stærð þeirra getur verið mjög mismunandi að 1,5 milljónir starfandi á höfuðborgarsvæðinu og um 100 á landsbyggðinni. Þegar vinnumarkaðir eru svo fjölbreyttir eru áskoranirnar og tækifærin það líka.

Jorodd Asphjell och Pilvi Ryökkynen
Hjá Utbildning Nord eiga sér stað samræðum um norrænt nám í skósmíðum á milli forseta Norðurlandaráðs, Jorodd Asphjell, og kennslustjóra Utbildning Nord, Pilvi Ryökkynen.

Lífleg skoðanaskipti

Þátttakendur á ráðstefnunni Leit Norðurlanda að fagmenntuðu vinnuafli ræddu einnig nýliðun á hæfu vinnuafli, færniþróun á vinnustað og hreyfanleika vinnuafls. Spurningin um innri hreyfanleika á Norðurlöndum vakti lífleg skoðanaskipti – er það lítið eða mikið að 1,7 prósent Norðurlandabúa búi í öðru landi en því sem þeir fæddust í? [aths. þýðanda talan fyrir Íslendinga er yfir 10%]

NVL kynnti norræna vinnu við gæðaþróun raunfærnimats og vinnu sem hafin er með örviðurkenningar (e. microcredentials) sem mögulega leið til að auka hreyfanleika fólks og hæfni á Norðurlöndum. NVL rannsakar atriði eins og gæði og lögmæti svokallaðra örviðurkenninga til að leggja mat á gagnsæi og samræmi, svo og samvinnu og viðurkenningu á milli geira og aðila.

Fór fram á landamærasvæði

Ráðstefnan fór fram á landamærum Svíþjóðar og Finnlands, í Haparanda og Övertorneå. Á dagskránni var hvetjandi námsheimsókn til Utbildning Nord, sem þjálfar ungt fólk og fullorðið fólk frá Noregi, Svíþjóð og Finnlandi í meira en 30 mismunandi starfsgreinum. Utbildning Nord er i náinni samvinnu við atvinnulífið og námskeiðin eru aðlöguð að hverjum og einum og mismunandi kröfum sem gerðar eru í Noregi, Finnlandi og Svíþjóð. Námið getur verið mislangt eftir fyrri þekkingu. Einstaklingar sem hafa nokkurra ára starfsreynslu í faginu geta gengist undir raunfærnimat sem fer fram undir stjórn fagmenntaðra matsmanna skólans, eða ef þurfa þykir úr atvinnulífinu.

Stjórnmálamenn sem bera ábyrgð á menntamálum, samtök atvinnurekenda og launþega, yfirvöld og norræn samstarfssamtök ræddu og forgangsröðuðu fimm átaksverkefnum og tillögum um lausnir sem þankabankinn um aðlaðandi starfsnám dregur fram í skýrslunni.

Aðlaðandi starfsnám á Norðurlöndum

Á Norðurlöndunum velur of fátt ungt fólk iðnnám. Stóra hluta Norðurlanda skortir nú þegar fagmenntað vinnuafl og áskorunin verður bara meiri ef þróunin heldur áfram eins og hún er í dag.

Norðurlandaráð hefur því óskað eftir að hrinda í framkvæmd samráði um verkefni með áherslu á tvö megin atriði:

  • Hvernig getur norrænt samstarf stuðlað að því að leysa það sem helst hindrar að hægt sé að meta fagleg starfsréttindi í löggiltum faggreinum í öðru norrænu landi?
  • Hvernig getur norrænt samstarf stuðlað að því að fá fleiri Norðurlandabúa til að velja starfsnám?

Í því skyni ákvað Norðurlandaráð í lok árs 2021 að eiga frumkvæði að verkefni sem að kæmu viðeigandi aðilar í sameiginlegum þankabanka.

Þankabankinn hittist fimm sinnum á fyrri hluta ársins 2022. Ráðleggingum var síðan safnað saman í þetta námshefti.

Hér er hægt að lesa skýrsluna ”Attraktive erhvervs-uddannelser i Norden” .

Få NLL’s nyhedsbrev

Med NLLs nyhedsbrev får du: Nyeste viden fra NLL som fx policy briefs og rapporter, vigtige nyheder fra de nordiske lande, aktuelle artikler, der går i dybden med feltet på tværs af sektorer, temaer og geografi samt overblik over kommende konferencer, seminarer og events.

Flere nyheder fra NVL

To industriarbeidere med verneutstyr jobber med metallbearbeiding i en fabrikkhall omgitt av maskiner og stålrør.

16/12/2025

Norge

Nýtt átak til símenntunar í iðnaði í Noregi.

Karta över Norden som visar utvalda orter: Dalvik och Húsavík på Island, Hammerfest i Norge, Skellefteå i Sverige, Åland, Gotland, samt Stord i Norge.

16/12/2025

Åland

NordForsk fjármagnar rannsóknarverkefnið SUNREM – Sustainable Remote Nordic Labour Markets (2023-2027) sem kannar framtíð valinna afskekktra vinnumarkaða á Norðurlöndum. Meginmarkmið verkefnisins er að skoða tækifæri og áskoranir sem fylgja langtíma þróun (megatrends) og grænum umskiptum.

Karta över Norden som visar utvalda orter: Dalvik och Húsavík på Island, Hammerfest i Norge, Skellefteå i Sverige, Åland, Gotland, samt Stord i Norge.

16/12/2025

Åland

NordForsk rahoittaa tutkimushankkeen SUNREM – Sustainable Remote Nordic Labour Markets (2023-2027), jossa pohditaan joidenkin pohjoismaisten syrjäseutujen työmarkkinoiden tulevaisuutta. Hankkeen päätavoitteena on tutkia, mitä mahdollisuuksia ja haasteita megatrendit ja vihreä siirtymä tuovat mukanaan.

Share This