Aðgangur að réttri hæfni er ein stærsta áskorunin fyrir samkeppnishæfni framtíðar, velferð og öryggi, að sögn Sigrun Aasland, ráðherra rannsókna og háskólanáms (Arbeiderpartiet). ̶– Við verðum að forgangsraða betur og læra meira alla ævi. Til að ná árangri í þessu er náið og gott samstarf við aðila atvinnulífsins afar brýnt, segir Aasland.
Hárréttur vettvangur hæfnistefnu
Hæfnistefnuráðinu er ætlað að vera miðlægur vettvangur ríkisstjórnarinnar fyrir stefnumótandi umræður um hæfnistefnu. Hlutverk ráðsins er að tryggja náið samstarf menntamálaráðuneytisins og aðila vinnumarkaðarins og hæfnistefnu sem er aðlöguð að framtíðaráskorunum. Ráðinu ber að fjalla um málefni líðandi stundar út frá þekkingargrunni og umræðugögnum og veita ráðherra rannsókna og háskóla stefnumótandi ráðgjöf.
Ráðið samanstendur, auk ráðherra rannsókna og háskóla, af fulltrúum frá helstu aðalsamtökum vinnulífsins: Átta helstu samtök í norska vinnulífinu eiga fulltrúa. Fulltrúar atvinnurekenda eru frá aðalsamtökunum Spekter, Sambandi norskra sveitarfélaga (KS Kommunesektorens organisasjon), Samtökum atvinnulífsins (NHO Næringslivets Hovedorganisasjon) og Virke, og fulltrúar launafólks, eru frá Samtökum fræðimanna, Norska alþýðusambandinu (LO), Bandalagi háskólamenntaðra; Unio og Yrkesorganisasjonens Sentralforbund (YS).
Nánari upplýsingar um hver samtök eru neðar í fréttinni. Fulltrúar annarra ráðuneyta og Samaþingsins munu taka þátt í störfum ráðsins þegar fjallað verður um málefni á þeirra sviði.
Hæfniþarfanefnd lögð niður
Á sama tíma hefur verið ákveðið að leggja niður Hæfniþarfanefndina (KBU Kompetansebehovsutvalget), sem komið var á laggirnar árið 2017. Stjórnvöld skipuðu nefndina til að fylgja eftir hæfnistefnu Noregs á sínum tíma.
KBU hefur starfað sem föst, rannsóknarmiðuð stofnun sem hefur greint og metið hæfniþarfir Norðmanna til framtíðar. KBU hefur framkvæmt þrjár rannsóknir (opinberar norskar rannsóknir – NOU) á framtíðarhæfniþörfum árin 2018, 2019 og 2020. Í KBU hafa setið vísindamenn og fulltrúar frá sömu helstu samtökum og nú eru í KPR. Í framtíðinni er vilji stjórnvalda að KPR vinni á ítarlegri hátt með hæfnifjárhagsáætlunina.
Á einnig við um símenntun
Breytingarnar undirstrika mikilvægi náins samstarfs milli yfirvalda og aðila vinnulífsins varðandi hæfniþróun. Fyrir NLL og norrænu tengslanetin fyrir nám í vinnulífinu er þróunin áhugaverð því hún skýrir mikilvægt hlutverk sem aðilar atvinnulífsins gegna í þróun hæfnistefnu framtíðarinnar.
Átta helstu samtök í norsku atvinnulífi
Átta helstu samtökin sem eiga fulltrúa í Hæfnistefnuráðinu eru fjögur atvinnurekendasamtök og fjögur samtök launafólks. Í Noregi eru nokkur verkalýðssamtök, en þessi átta leika mikilvægt hlutverk í þríhliða samstarfi.
Hér að neðan eru stuttar lýsingar á helstu samtökunum:
Samtök launafólks
Alþýðusamband Noregs (LO)
Stærstu heildarsamtök launafólks í Noregi. Í LO er um ein milljón félagsmanna í 22 verkalýðsfélögum og LO kemur fram fyrir hönd launafólks bæði í einkageiranum og opinbera geiranum. Meðal stærstu samtaka eru Fagforbundet, Fellesforbundet, Handel og Kontor og Norsk Tjenestemannslag. Meira um LO á norsku: LO.no – Stærri. Sterkari. Saman | Landssamtökin í Noregi
Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund (YS)
YS eru heildarsamtök launafólks bæði í einkageiranum og opinbera geiranum. Samtökin eru skipuð nokkrum sjálfstæðum verkalýðsfélögum, þar á meðal Parat, Delta, Negotia, Finansforbundet og Skolelederforbundet. Meira um YS á norsku: Hjem – Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund – YS
Unio
Unio eru heildarsamtök fyrir launþega með æðri menntun, einkum í opinbera geiranum. Í samtökunum eru 13 aðildarfélög, þar á meðal Utdanningsforbundet, Norsk Sykepleierforbund, Forskerforbundet og Politiets Fellesforbund. Mer om Unio: Norges største hovedorganisasjon for universitets- og høyskoleutdannede
Akademíkarnir
Akademíkarnir eru heildarsamtök launþega sem hafa langt háskólanám að baki. Í samtökunum eru 13 aðildarfélög meðal annarra Samfunnsviterne, Tekna, Juristforbundet, Legeforeningen, Econa og Psykologforeningen.
Atvinnurekendasamtök
Samtök atvinnulífsins (NHO)
NHO eru stærstu heildarsamtök atvinnurekenda í einkageiranum. Í samtökunum eru mörg af landssamtökum og atvinnugeirasamtökum, um það bil 30.000 fyrirtæki á sviðum iðnaðar, verslunar, þjónustu, bygginga, ferðaþjónustu og margra annarra atvinnugreina. Nánar um NHO á norsku: NHO – Næringslivets Hovedorganisasjon
Samtök sveitarfélaga (KS)
KS eru atvinnurekenda- og hagsmunasamtök sveitarfélaga, fylkja og margra fyrirtækja sveitarfélaga. KS kemur fram fyrir sveitarfélögin við gjaldskrárgerð, mótun hagsmunastefnu og þróunarstarf. Nánar um KS á norsku: KS – Hjem
Spekter
Specter eru samtök atvinnurekenda í fyrirtækjum sem tengjast opinbera geiranum. Í samtökunum eru meðal annars heilbrigðisfyrirtæki, menningarstofnanir, flutningafyrirtæki og önnur opinber eða fyrrverandi opinber fyrirtæki. Nánar um Spekter á norsku: Spekter – Forsiden
Virke
Samtök atvinnurekenda og atvinnugreinasamtaka á sviði viðskipta og þjónustu, sem og frjálsra hagsmunasamtaka. Samtökin eru fulltrúar fyrirtækja á sviði viðskipta, heilbrigðismála, menntunar, menningar, ferðaþjónustu, tækni og starfi frjálsra hagsmunasamtaka og sjálf boðaliðasamtaka. Nánar um Virke á norsku: Virke – Hovedorganisasjonen for handels- og tjenestenæringen
Les mer her: Nytt råd for kompetansepolitikk – regjeringen.no