24/02/2026

Norge

Rannsóknir, Stafræn hæfni, Ævinám, Atvinnulíf, Menntastefna, Gervigreind

Gervigreindarbyltingin krefst uppfærslu á hæfni – Við verðum að ná árangri í stafrænni umbreytingu

Nýleg skýrsla frá norsku hæfniþarfanefndinni (gefin út 29. janúar 2026) segir að gervigreind (AI) sé nú að breyta norsku vinnulífi á áður óþekktum hraða. Til að ná árangri þarf meira en bara tæknilega innsýn; við þurfum að endurnýja norræna líkanið fyrir símenntun.

3D-gjengitt menneskehånd rekker ut mot en digital hånd laget av nettverkslinjer, symboliserer forbindelsen mellom teknologi og menneske.

Ný skýrsla frá norsku hæfniþarfanefndinni (KBU) fjallar um hvernig við getum náð árangri í stafrænni umbreytingu.

Þótt stafræn umbreyting hafi áður sjálfvirknivætt venjubundin verkefni, þá er bylgja skapandi gervigreindar nú að skella á akademískar og skapandi starfsgreinar. Í skýrslunni er bent á að yfir 70% vinnandi fólks noti nú þegar skapandi gervigreind, en aðeins einn af hverjum fjórum telji sig hafa fengið nægilega þjálfun. 8 af hverjum 10 segjast skort á viðeigandi færni vera hindrun.

Í skýrslunni er lögð áhersla á að við verðum að byggja á norsku fyrirmyndinni til að tryggja að gervigreind verði til stuðnings frekar en staðgengill fyrir vinnu einstaklings. Nefndin varar enn fremur við „vitrænni leti“. Hætta geti orðið á því að vinnumarkaðurinn og menntakerfið láti vélarnar hugsa of mikið, sem getur veikt gagnrýna dómgreind og nám til lengri tíma litið.

Til að ná árangri með stafrænni umbreytingu leggur skýrslan til alhliða færniuppörvun með sex forgangsverkefnum:

  1. Styrkja stafræna hæfni: Bæði almenna, fagtengda og sérhæfða.
  2. Að efla hæfni: Einkum gagnrýna hugsun og nýsköpun.
  3. Metnaðarfulla hæfniþróun í vinnulífinu: Kerfisbundin þjálfun þvert á geira.
  4. Efla nám og gagnrýna hugsun: Vinna gegn óvirkri notkun tækni.
  5. Nýta þríhliða samstarf: Tryggja aðgengi og örugg vinnuskilyrði.
  6. Hamla jaðarsetningu: Tryggja að hópar með óörugg tengsl við atvinnulífið fái tækifæri til að þróa nauðsynlega stafræna hæfni.

Í skýrslunni er lögð áhersla á að þegar kemur að framtíðarþörfum fyrir færni snýst málið frekar um að við náum árangri heldur en að við reynum að spá fyrir um hvað gæti gerst.

Hér má nálgast skýrsluna og aðrar skýrslur frá hæfniþarfanefndinni (á norsku).

Hægt er að fylgjast með kynningu skýrslunnar (á upptöku).

Få NLL’s nyhedsbrev

Med NLLs nyhedsbrev får du: Nyeste viden fra NLL som fx policy briefs og rapporter, vigtige nyheder fra de nordiske lande, aktuelle artikler, der går i dybden med feltet på tværs af sektorer, temaer og geografi samt overblik over kommende konferencer, seminarer og events.

Flere nyheder fra NVL

Green and red apples displayed in wooden trays, surrounded by foliage and herbs in a soft-focus garden setting.

17/06/2026

Norden

The one-pager Sustainable practices for Nordic networks outlines how NLL networks commit to working more sustainably in practice.

Elever går genom en skolkorridor med böcker och mappar i händerna.

16/06/2026

Sverige

Í árlegri heildarúttekt Alþýðufræðsluráðsins kemur fram að skilyrði alþýðufræðslu hafi breyst á síðasta áratug. Þörfin fyrir alþýðufræðslu er meiri en verið hefur um langt skeið, en fjárhagur lýðskóla og alþýðufræðslusamtaka hefur veikst í mörg ár.

Elever går genom en skolkorridor med böcker och mappar i händerna.

16/06/2026

Sverige

Vuosikatsauksessaan Ruotsin kansansivistysneuvosto Folkbildningsrådet toteaa, että vapaan sivistystyön edellytykset ovat viime vuosikymmenen aikana muuttuneet. Vapaan sivistystyön tarve on suurempi kuin aikoihin, mutta samalla kansanopistojen ja opintokeskusten taloutta on heikennetty vuosien ajan.

Share This