24/02/2026

Norge

Rannsóknir, Stafræn hæfni, Ævinám, Atvinnulíf, Menntastefna, Gervigreind

Gervigreindarbyltingin krefst uppfærslu á hæfni – Við verðum að ná árangri í stafrænni umbreytingu

Nýleg skýrsla frá norsku hæfniþarfanefndinni (gefin út 29. janúar 2026) segir að gervigreind (AI) sé nú að breyta norsku vinnulífi á áður óþekktum hraða. Til að ná árangri þarf meira en bara tæknilega innsýn; við þurfum að endurnýja norræna líkanið fyrir símenntun.

3D-gjengitt menneskehånd rekker ut mot en digital hånd laget av nettverkslinjer, symboliserer forbindelsen mellom teknologi og menneske.

Ný skýrsla frá norsku hæfniþarfanefndinni (KBU) fjallar um hvernig við getum náð árangri í stafrænni umbreytingu.

Þótt stafræn umbreyting hafi áður sjálfvirknivætt venjubundin verkefni, þá er bylgja skapandi gervigreindar nú að skella á akademískar og skapandi starfsgreinar. Í skýrslunni er bent á að yfir 70% vinnandi fólks noti nú þegar skapandi gervigreind, en aðeins einn af hverjum fjórum telji sig hafa fengið nægilega þjálfun. 8 af hverjum 10 segjast skort á viðeigandi færni vera hindrun.

Í skýrslunni er lögð áhersla á að við verðum að byggja á norsku fyrirmyndinni til að tryggja að gervigreind verði til stuðnings frekar en staðgengill fyrir vinnu einstaklings. Nefndin varar enn fremur við „vitrænni leti“. Hætta geti orðið á því að vinnumarkaðurinn og menntakerfið láti vélarnar hugsa of mikið, sem getur veikt gagnrýna dómgreind og nám til lengri tíma litið.

Til að ná árangri með stafrænni umbreytingu leggur skýrslan til alhliða færniuppörvun með sex forgangsverkefnum:

  1. Styrkja stafræna hæfni: Bæði almenna, fagtengda og sérhæfða.
  2. Að efla hæfni: Einkum gagnrýna hugsun og nýsköpun.
  3. Metnaðarfulla hæfniþróun í vinnulífinu: Kerfisbundin þjálfun þvert á geira.
  4. Efla nám og gagnrýna hugsun: Vinna gegn óvirkri notkun tækni.
  5. Nýta þríhliða samstarf: Tryggja aðgengi og örugg vinnuskilyrði.
  6. Hamla jaðarsetningu: Tryggja að hópar með óörugg tengsl við atvinnulífið fái tækifæri til að þróa nauðsynlega stafræna hæfni.

Í skýrslunni er lögð áhersla á að þegar kemur að framtíðarþörfum fyrir færni snýst málið frekar um að við náum árangri heldur en að við reynum að spá fyrir um hvað gæti gerst.

Hér má nálgast skýrsluna og aðrar skýrslur frá hæfniþarfanefndinni (á norsku).

Hægt er að fylgjast með kynningu skýrslunnar (á upptöku).

Få NLL’s nyhedsbrev

Med NLLs nyhedsbrev får du: Nyeste viden fra NLL som fx policy briefs og rapporter, vigtige nyheder fra de nordiske lande, aktuelle artikler, der går i dybden med feltet på tværs af sektorer, temaer og geografi samt overblik over kommende konferencer, seminarer og events.

Flere nyheder fra NVL

Text på lila bakgrund: Hur förutser Finland kompetensens framtid?

16/03/2026

Finland

Sitra har publicerat en rapport som visar hur Finland systematiskt arbetar för att förutse framtida kompetensbehov och stärka förmågan att planera utbildning och arbetsliv i takt med samhällsförändringar. Rapporten beskriver både nationella ramverk och konkreta metoder som används för att fånga upp utvecklingstrender, analysera framtidsscenarier och omsätta insikter i utbildningspolitik och praktiska satsningar.

Smilende soldat i uniform sammen med familie, som snakker i et lyst sykehusmiljø.

11/03/2026

Norge

I Sør-Varanger kommune i Nord-Norge samarbeider kommune, sykehus, politi og forsvar om å løse et felles problem – nemlig å skaffe og beholde kompetanse. Et nytt pilotprosjekt handler derfor ikke primært om utdanning eller rekrutteringskampanjer, men om å møte kompetanseutfordringer med tiltak som bidrar til utvikling av et helt lokalsamfunn.

Rapportomslag om språkkunskapskrav och språktestning för vuxna invandrare, grön design.

09/03/2026

Finland

En ny rapport från en arbetsgrupp tillsatt av undervisnings- och kulturministeriet och arbets- och näringsministeriet granskar språkutbildningen för vuxna invandrare och kraven på deras språkfärdigheter.

Share This